Στην περιφέρεια Υψωμαθείων-Κοντοσκαλίου & Βλάγκας -μιάς εκ των αρχαιοτέρων και πλέον ιστορικών περιφερειών της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Κων/λεως- υπάρχουν και λειτουργούνται δώδεκα (12) ναοί και περί τα επτά (7) αγιάσματα. Σε όλους αυτούς τους ναούς, υπηρέτησαν κατά καιρούς σπουδαίοι και πασίγνωστοι μελοποιοί και Ψάλτες. Από πενταετίας περίπου, με συνεχή μέριμνα του Αρχιερατικού επόπτη της περιφέρειας Μητροπολίτου Σηλυβρίας κ.Μαξίμου, έχει ξεκινήσει ένα μεγάλο πρόγραμμα ανακαίνισης και αποκατάστασης όλων αυτών των ναών και αγιασμάτων. Και αυτό επειδή όλοι σχεδόν οι ναοί της περιφέρειας υπέστησαν μεγάλες καταστροφές κατά τα τραγικά γεγονότα του Σ/μβρίου του 1955. Εικόνες συντηρούνται, τέμπλα αποκαθίστανται, αγιάσματα επαναφέρονται στην αρχική τους μορφή και συλλέγονται κειμήλια και βιβλία.
Σε έναν από τους ναούς, την Παναγία έξι μαρμάρων, η οποία είχε κατακαεί σχεδόν ολοκληρωτικά, κατά τον καθαρισμό του γυναικωνίτη, βρέθηκαν το 2018, μεταξύ πολλών άλλων και διάφορα μουσικά βιβλία. Ο εφημέριος του ναού μου τα παρέδωσε για να τα καταγράψω. Είχα κάνει μία σχετική αναφορά σε ανάρτηση στο προσωπικό μου ιστολόγιο, όπου αναφέρω και γιά τον ναό και για τα ανευρεθέντα μουσικά βιβλία Ε Δ Ω .
Οπως λοιπόν ανέφερα και τότε, μέσα σε ένα από αυτά τα παλαιά μισοκαμένα μουσικά βιβλία, την ΜΟΥΣΙΚΗ ΜΕΛΙΣΣΑ, εκδ.1848 του Θ.πΠ.Φωκαέως, στις τελευταίες σελίδες, βρήκα μία Δοξολογία, γραμμένη με το χέρι, με επιγραφή <<Δοξολογία ήχος βαρύς εκ του ΓΑ-Γεωργίου Ρεδαιστεινού Β'>>. Την σιγοέψαλλα και αμέσως αντιλήφθηκα πως επρόκειτο για μία σπουδαία και πρωτότυπη σύνθεση, μέσα σε απόλυτα κλασσικές γραμμές και θέσεις του εν λόγω ήχου. Στο τέλος υπήρχε υπογραφή <<Εν Κων/πόλει τη 18η Φεβρουαρίου έτος 1880>>. Από ότι θυμόμουν και από μία σχετική πρόχειρη έρευνα που έκανα, αργή Δοξολογία σε βαρύ εκ του ΓΑ δεν υπάρχει από παλαιό συνθέτη σε κάποιο κλασικό μουσικό βιβλίο. Επίσης από χειρόγραφα του Ραιδεστηνού που είχα δεί, αλλά και από σύγκριση που έκανε ειδικός, με σχεδόν απόλυτη βεβαιότητα προκύπτει ότι τα γράμματα της υπογραφής είναι του ίδιου του Ραιδεστηνού. Το βιβλίο είχε αλλάξει πολλούς κατόχους από το 1850 και μετά.
Μετά από όλα αυτά σκέφθηκα -και αφού έλαβα την έγκριση του Αρχιερατικού επόπτη- αφενός να κοινοποιήσω αυτό το σπουδαίο μουσικό εύρημα εις "κοινήν ωφέλειαν" και αφετέρου να ζητήσω από τον σημερινό Πρωτοψάλτη της Μεγάλης Εκκλησίας κ.Παναγιώτη Νεοχωρίτη, αν ήθελε να ψάλλει πρώτος αυτήν την σπουδαία μουσική σύνθεση γιά εκπαιδευτικούς λόγους. Δέχθηκε και μάλιστα ανέφερε χαρακτηριστικά ότι αυτή η Δοξολογία μπορεί να ψαλεί κάλλιστα και στον ΠΠΝ.
Ετσι με ιδιαίτερη χαρά την παρουσιάζω σήμερα, με καθυστέρηση δύο περίπου ετών λόγω της πανδημίας, και σε μουσικό κείμενο, καθαρογραμμένη από τον συνδιαχειριστή του ΟΦΕΛΠ κ.Χρ.Τσακίρογλου και ηχητικά, όπως την έψαλλε ο Αρχων Πρωτοψάλτης, τον οποίο ευχαριστώ εκ βαθέων. Το μουσικό κείμενο βρίσκεται Ε Δ Ω. Να σημειώσω ότι η ηχογράφηση έγινε στον ιερό ναό Αγ.Θεοδώρων Βλάγκας, από τον μουσικό και Ψάλτη στο Νιχώρι Νίκο Παπαγεωργίου, τον οποίο ευχαριστώ πολύ. Σας χαιρετώ ευχόμενος Καλό Τριώδιο.
Ο Πρωτοψάλτης Πέτρος ο Βυζάντιος ο επονομασθείς και φυγάς,ήταν μαθητής του Πέτρου Πελοποννησίου. Οταν ο Διδάσκαλός του απέθανεν τον διεδέχθει εις την θέσιν του Λαμπαδαρίου με Πρωτοψάλτη τον περιώνυμο Ιάκωβο τον Πελοποννήσιο.Εν συνεχεία διεδέχθει και αυτόν εις την θέσιν του Πρωτοψάλτου το έτος 1802 και παρέμεινεν Πρωτοψάλτης της Μ.Ε έως το έτος 1804 όπου άκων απεχώρησε και κατέφυγε εις Χερσώνα εξ ού και ¨φυγάς". Ο ίδιος όμως πάντοτε επιθυμούσε να τον προσφωνούν "μαθητή",από απέραντο σεβασμό που έτρεφε γιά τον Διδάσκαλό του Πέτρο. Γιά το έργο και τον βίο του είναι εύκολο να βρεί όποιος ενδιαφέρεται πολλά στοιχεία στο διαδίκτυο.Στην ιστοσελίδα του Οικουμενικού Πατριαρχείου υπάρχουν μερικά βασικάΕ Δ Ω Την 19/5/2017 στον Αγ.Γεώργιο/Ροτόντα Θεσ/κης,έγινε μία μουσικολογική σπουδή αφιερωμένη στον Πέτρο Βυζάντιο.Ο επίκουρος Καθηγητής του Τμ.Μουσικών Σπουδών του ΑΠΘ κ.Εμμανουήλ Γιαννόπουλος παρουσίασε το θέμα "Η μουσική δράση του Πρωτοψάλτου της Μ.Ε Πέτρου Βυζαντίου" και μεταξύ τού όλου έργου του παρουσίασε και μία ανέκδοτη αργή Δοξολογία σε ήχο Β' μελοποιηθείσα από τον Πέτρο Βυζάντιο την οποία ανεύρε σε κώδικα με την παλαιά γραφή τού Πέτρου. Την εξήγηση στην εν χρήσει σήμερα μέθοδο έκανε ο ίδιος του δε ασματικού ο συνάδελφός του κ.Θωμάς Αποστολόπουλος.
Στην εκδήλωση ερμηνεύτηκε -μεταξυ άλλων μελών- και η εν λόγω Δοξολογία από χορό Ψαλτών υπό την διεύθυνση και διδασκαλία του Αρχοντος Πρωτοψάλτου της Μ.Ε κ.Παναγιώτου Νεοχωρίτου. Ζητήσαμε από τον λίαν αγαπητό Καθηγητή κ.Γιαννόπουλο τα μουσικά κείμενα τόσο στην αρχική παλαιά γραφή όσο και στην νέα για κοινόν όφελος ο οποίος ευγενέστατα μας τα παρεχώρησε για ανάρτηση από την σελίδα του ΟΦΕΛΠ.Τα κοινοποιούμε και τον ευχαριστούμε ιδιαιτέρως. ΔΟΞΟΛΟΓΙΑ ΗΧΟΣ Β-ΠΕΤΡΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ=παλαιά γραφή ΔΟΞΟΛΟΓΙΑ ΗΧΟΣ Β-ΠΕΤΡΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ=νέα γραφή Επίσης παραθέτουμε και την ιστοδιεύθυνση όπου παρατίθεται σε βίντεο η ερμηνεία της εν λόγω Δοξολογίας Ε Δ Ω Από την πρώτη ματιά στην εν λόγω ανέκδοτη αργή Δοξολογία, διακρίνεται έντονα ο απλός και άνευ ακροβασιών τρόπος μελοποίησης του Διδασκάλου Πελοποννήσιου Πέτρου,κάτι που απολύτως έχει ενστερνισθεί και ο μαθητής Βυζάντιος Πέτρος. Να συγχαρούμε όλους τους συντελεστές της Μουσικολογικής σπουδής.Τέτοιες πρωτοβουλίες είναι ιδιαίτερα ζωογόνες και χρήσιμες γιά την Ψαλτική. Χαίρετε εν ειρήνη. ΟΦΕΛΠ
Αναρτούμε την σε ήχο Γ' Δοξολογία από την σειρά των αργών Δοξολογιών που μελοποίησε ο Διδάσκαλος Πέτρος,η οποία έλειπε από τις υπόλοιπες που έχουμε αναρτήσει στην σελίδα του ΟΦΕΛΠ. Η ηχογράφηση προέρχεται από την αναμετάδοση που έκανε ο Ρ/Σ ΗΧΩ από τον Πάνσεπτο Πατρ.Ναό Κων/πόλεως την Κυριακή του Παραλύτου 7-5-2017. Την Δοξολογία ερμηνεύουν ο Αρχων Πρωτοψάλτης της Μεγ.Εκκλησίας κ.Παναγιώτης Νεοχωρίτης και ο εκ των βασικών βοηθών του και μαθητής του κ.Ραφαήλ Ζουμής,ο οποίος την συγκεκριμένη Κυριακή έψαλλε τα του Λαμπαδαρίου επειδή ο Αρχων Λαμπαδάριος και ο Δομέστικος συνόδευαν τον Πατριάρχη εις την Εφεσον. Να επισημάνουμε ως ΟΦΕΛΠ τα εξής: Οτι η εν λόγω Δοξολογία εψάλη μέσα στον ΠΠΝ μάλλον ύστερα από πολλά χρόνια. Οτι ο μαθητής του Αρχοντος αντεπεξήλθε ερμηνευτικά με αξιοθαύμαστη επάρκεια και κάτω από δύσκολες συνθήκες. Και τέλος ότι ο ήχος δεν είναι όπως θα θέλαμε να είναι,αλλά αυτό δεν μας απέτρεψε να κάνουμε την ανάρτηση,επειδή οι αναλύσεις,η χρονική αγωγή και γενικά η όλη ερμηνεία είναι χρησιμότατη. Χριστός Ανέστη-Χαίρετε εν ειρήνη. ΟΦΕΛΠ
Αναρτούμε μίαν εισέτι ερμηνευτική προσέγγιση της περίφημης και λίαν πάντερπνης αργής Δοξολογίας σε ήχος διατονικό Β' (λέγετο) τού Διδασκάλου Πέτρου. Η ηχογράφηση είναι εν ώρα ακολουθίας από την πανήγυριν του περικαλούς Ι.Ν Χρυσοσπηλαιωτίσης Αθηνών την 21-11-1969 και ψάλλουν οι αείμνηστοι Πρωτοψάλτες Αθανάσιος Καραμάνης δεξιά και Εμμανουήλ Χατζημάρκος αριστερά. Οφειλετικώς αφιερώνουμε την ανωτέρω ερμηνεία στην μνήμη του ανθρώπου με μέριμνα και έξοδα του οποίου κλήθηκαν οι ανωτέρω Πρωτοψάλτες και έψαλλαν, -όπως και άλλοι άλλες χρονιές-. Και αναφερόμαστε στον ιατρό και λίαν ικανό Πρωτοψάλτη Βύρωνα Πιπερίγκο ο οποίος απεδήμησεν πριν από λίγες ημέρες πλήρης ημερών. Μάλιστα ο Διαχειριστής του ΟΦΕΛΠ είχε δημοσιεύσει σχετική ανάρτηση για τον αείμνηστο Βύρωνα Ε Δ Ω μαζί με ηχητικό του. Χαίρετε εν ειρήνη. ΟΦΕΛΠ
Αναρτούμε το Δοξαστικό τών αίνων τής εορτής τής Υψώσεως τού Τιμίου Σταυρού σε μέλος τού Διδασκάλου [με ελάχιστες διαφοροποιήσεις], όπως το έψαλλε προχθές 14-9-2016 στον Πάνσεπτο Πατριαρχικό Ναό Κων-πόλεως ο Τοποτηρητής Πρωτοψάλτης κ.Παναγιώτης Νεοχωρίτης. Επίσης αναρτούμε την εν συνεχεία ψαλλείσα πασίγνωστη αργή Δοξολογία τού Διδασκάλου Πέτρου σε ήχο Δ (αγια) -κατά τα ειωθότα- και από τούς δύο χορούς. Ο δεξιός υπό τον Πρωτοψάλτη κ.Παν.Νεοχωρίτη και ο αριστερός υπό τον Α' Δομέστικο κ.Στυλιανό Φλοίκο. Καλή συνέχεια. ΟΦΕΛΠ
Αναρτούμε μίαν εισέτι ερμηνευτική προσέγγιση τής εν λόγω εξαίρετης αργής Δοξολογίας του Διδασκάλου. Η θαυμάσια ερμηνευτική προσέγγιση (ενταύθα μόνον οι στίχοι τού Α' χορού), είναι από τον παλαίμαχο Πρωτοψάλτη κ.Αθανάσιο Πέττα, όπως εψάλλει περί το έτος 1975 και προέρχεται από το αρχείο τού φίλου τής ψαλτικής και τού ΟΦΕΛΠ κ.Ηλία Τζανάκου. Καλή δύναμη ΟΦΕΛΠ
Μεταξύ των αργών Δοξολογιών πού έχει μελοποιήσει ο Διδάσκαλος Πέτρος, πρώτη περιλαμβάνεται αυτή σε πρώτο ήχο. Η εν λόγω θαυμάσια Δοξολογία δεν ψάλλεται τακτικά στούς Ναούς όπως οι άλλες σε άλλους ήχους τού Πέτρου, είτε γιατί επεκράτησε η επίσης θαυμάσια σε πρώτο εκ τού ΚΕ ήχο τού Ιακώβου Πρωτοψάλτου, είτε λόγω χρονικών ορίων,επειδή είναι περισσότερον εκτεταμένη. Στον ΟΦΕΛΠ την έχουμε αναρτήσει στον σχετικό κύκλο τών αργών Δοξολογιών τού Πέτρου καθώς και το ασματικό της με τον Πρωτοψάλτη και μέλος τού ΟΦΕΛΠ κ. Δανιήλ Καραμπάση καί όποιος επιθυμεί την ανευρίσκει στην σχετική ετικέτα "ΔΟΞΟΛΟΓΙΕΣ". Σήμερα την αναρτούμε εκ νέου μόνον όμως με τούς στίχους τού δεξιού χορού επειδή γιά καθαρά τεχνικούς λόγους δεν ηχογραφήθηκαν οι στίχοι τού αριστερού χορού. Η ηχογράφηση είναι εν ώρα ακολουθίας από τον Μητροπολιτικό Ιερό Ναό Σπάρτης και ψάλλει ο Πρωτοψάλτης τού Ναού και [α] διαχειριστής τού ΟΦΕΛΠ κ. Παναγιώτης Τζανάκος. Καλή συνέχεια. ΟΦΕΛΠ
Στην παρακάτω ιστοδιεύθυνση μπορείτε να διαβάσετε το Β' μέρος του οδοιπορικού στο ιστορικό Μοναστήρι της Αγίας Αικατερίνας στο όρος Σινά,πού τόσο γλαφυρά κατέγραψε ο συντάκτης της ιστοσελίδας μας μέλος του ΟΦΕΛΠ και Λαμπαδάριος του Μητροπολιτικού Ναού Σπάρτης Ευάγγελος Θεοδώρου. Μαζί με φωτογραφίες και ένα ηχητικό Πέτρειου μέλους και συγκεκριμένα η Δοξολογία σε ήχο λέγετο του Διδασκάλουόπως εψάλλει στο καθολικό της Αγίας Αικατερίνας Σινά Η ιστοδιεύθυνση: http://www.report24.gr/odiporiko-stin-erimo-tou-sina-meros-deftero-mousikos-sindesmos-lakwnias-petros-o-peloponnisios.htm
Αναρτούμε την σε ήχο Δ λέγετο αργή Δοξολογία του Διδασκάλου Πέτρου,όπως εψάλλη από τους ιεροψάλτες τού Μητροπολιτικού Ιερού Ναού Σπάρτης,Παναγιώτη Τζανάκο και Ευάγγελο Θεοδώρου, τους οποίους και ευχαριστούμε. ΟΦΕΛΠ
-Στα πλαίσια του ανωτέρω κύκλου,αναρτούμε σήμερα την εν πολλοίς άγνωστη αργή Δοξολογία σε πλ.του Β' ήχο του Διδασκάλου.
-Η εν λόγω Δοξολογία σπάνια ψάλλεται από τους Ιεροψάλτες-παλαιούς και νεωτέρους- και γι αυτό τον λόγο δεν την είχαμε με κάποιον σε ηχητικό αρχείο.
-Πρόκειται γιά μία σύνθεση του Διδασκάλου με λιτή και εντός του ήχου μελική εξέλιξη,χωρίς εξάρσεις, υψιφωνίες και περιττούς πλατιασμούς.
-Ζητήσαμε από τον φίλο και ιδιαίτερα εντρυφήσαντα στα μέλη του Πέτρου,επιστήμονα στο εξωτερικό και ερευνητή της Βυζ.μουσικής κ.Μιχαλάκη Γεώργιο εκ Λακεδαίμονος να μας την ερμηνεύσει.
-Η ερμηνεία του-παρ'ότι ταλαιπωρήθηκε από σοβαρή ίωση-είναι προσεγμένη ειδικά στα διαστήματα του ήχου στην χρονική αγωγή και στις αναλύσεις.Θα επακολουθήσει και το ασματικόν.
-Στα πλαίσια του ανωτέρω κύκλου,όπου παρουσιάζουμε τις αργές Δοξολογίες που έχει μελοποιήσει ο Διδάσκαλος,σήμερα αναρτούμε και σε κείμενο και σε ηχητικό,το ασματικόν της σε ήχο Δ [αγια] Δοξολογίας,η οποία έχει καθιερωθεί να ψάλλεται κατα τις εορτές του Σταυρού.
Διευκρινιστικά αναφέρονται τα εξής:Ο Διδάσκαλος έχει μελοποιήσει[έχουν εκδοθεί μάλλον],αργές Δοξολογίες σε Α,Β[διατονικό=λέγετο],σε Γ,Δ[αγια] και πλ.Β' ήχο.Από αυτές έχουμε παρουσιάσει πλήρεις τις σε Α,Β και Δ[πλην ασματικού]ήχο.Οι υπόλοιπες έχουν δοθεί να ψαλλούν από φίλους του ΟΦΕΛΠ και θα αναρτηθούν σύντομα.
-Ολες οι προαναφερθείσες Δοξολογίες,στις έντυπες εκδόσεις στην νέα μέθοδο,συνοδεύονται από το ασματικό τους.Εκτός αυτής σε Δ'-ΑΓΙΑ.Το αναζητήσαμε και το βρήκαμε στην γραφή του Πέτρου,σε κώδικα του Δημ.ΛΩΤΟΥ,συμμαθητού του Πέτρου,φίλου του Κοραή,ο οποίος το έχει κανονικά στο τέλος της Δοξολογίας,που επιγράφει ως του Πέτρου.
-Για να καλυφθεί λοιπόν το κενό,έστω και εαν έχει επικρατήσει να ψάλλεται το συντετμημένο ασματικό του Ραιδεστηνού,ζητήσαμε από μεν τον φίλο μουσικό και ερευνητή κ.Ιωάννη ΑΡΒΑΝΙΤΗ να το μεταφέρει στην νέα μέθοδο,από δε τον επίσης φίλο του ομίλου Πρωτοψάλτη κ.Χαραλάμπη ΣΥΜΕΩΝΙΔΗ να μας το ψάλλει.Και το πραγματοποίησαν.
-Αμφοτέρους τους ευχαριστούμε ιδιαιτέρως.
-Αναρτούμε και το μουσικό κείμενο στην γραφή Πέτρου.
-Αναρτούμε μία ακόμη ερμηνευτική προσέγγιση της εν θέματι Δοξολογίας,που θα ψαλλεί αύριο κατά τα ειωθότα,από τον φίλο Λακεδαιμόνιο Πρωτοψάλτη και μέλος του ομίλου κ.Γεώργιο Ντόβολο. -Τον ευχαριστούμε πολύ. ΟΦΕΛΠ
-Μετά τις εις τους ήχους Β[διατονικό=λέγετο] και Δ[αγια] δοξολογίες που έχουν αναρτηθεί παλαιότερα στην ιστοσελίδα μας,σήμερα και έννεκα της διανυόμενης εβδομάδας του Α ήχου,αναρτούμε την σε Α' ήχο αργή Δοξολογία του Διδασκάλου.
όπου ψάλλει ο φίλος Πρωτοψάλτης κ.Δανιήλ Καραμπάσης. -Το ασματικό της,φυσικά ζητήσαμε και μας το έψαλλε υπέροχα ο ίδιος και το αναρτούμε εμείς σήμερα γιά να ολοκληρωθεί και η εν λόγω Δοξολογία. -Τον ευχαριστούμε θερμά.Πάντα πρόθυμος. ΟΦΕΛΠ
-Ερμηνεία:π.Ραφαήλ Γκουρβέλος και Χριστόφορος Δαούλκας.Από ηχογράφηση στην Ι.Μονή Αγ.Ραφαήλ-Νικολάου και Ειρήνης περιοχής Γρίβα της Ι.Μητροπόλεως Γουμενίσσης.
-Τούς ευχαριστούμε πολύ.
ΟΦΕΛΠ
Σημείωση Παν.Τζανάκου [εκ των Διαχειριστών]:
Καλωσόρίζουμε δύο ακόμη ερμηνευτές του ΟΦΕΛΠ.Τον π.Ραφαήλ τον γνωρίζω από τα φοιτητικά του χρόνια που ερχόταν στην Ι.Μ.Πετράκη,μαζί με άλλα παιδιά[τότε] της εύρωστης και δραστήριας ομάδος του Μητροπολίτου Γουμενίσσης κ.Δημητρίου,τότε Πρωτοσυγκέλου Ι.Αρχιεπ.Αθηνών.Ηταν φιλομαθής,φιλόμουσος και φιλακόλουθος.Και βέβαια διάβασε πολύ και προόδευσε στην θεία τέχνη.Του εύχομαι υγεία και δύναμη στα καθήκοντά του.
-Καλωσορίζουμε τον φίλο Πρωτοψάλτη κ.Γρηγόριο Ζάρκο,στους ψάλτες-ερμηνευτές του ΟΦΕΛΠ.Είχαμε ακούσει από κοινό φίλο τα καλύτερα γιά την ψαλτική του αρτιότητα.Και επιβεβαιώθηκε πλήρως.Σπουδαία άρτια και σοβαρή ερμηνεία,πρέπον ύφος και εκπληκτική φωνή. Και είναι νεώτατος.Σίγουρα εξελίσσεται σε έναν σπουδαίο Πρωτοψάλτη.Του το ευχόμαστε εκ καρδίας και ας έχει πάντα τον Πέτρο,ως βασική πέτρα-θεμέλιο στην μουσική πορεία του. Υ.Γ.Και το ισοκράτημα,σωστό,διακριτικό..........
